مازندران

درباره‌ تاريخ‌ باستاني‌ استان‌ مازندران‌ اطلاع‌ زيادي‌ در دست‌ نيست‌ و اساساً وضعيت‌ اقليمي‌ مانع‌ ماندگاري‌ ابنيه‌و آثار تاريخي‌ شده‌ است‌. در جلگه‌هاي‌ ساحلي‌ مازندران‌ آثار معتبري‌ از ادوار قبل‌ از اسلام‌ به‌ دست‌ نيامده‌ وحتي‌ از شهرهاي‌ معتبر صدر اسلام‌ هم‌ به‌ جز آمل‌، ساري‌ و لاهيجان‌ يادگاري‌ به‌ جانمانده‌ است‌.
بعد از غلبه‌ آريايي‌ها و مهاجرت‌ بوميان‌، ساكنان‌ جديد پس‌ از مدّتها زير فرمان‌ هخامنشيان‌ قرار گرفتند. درسال‌ ۳۰ هجري‌ قمري‌، در زمان‌ خلافت‌ عثمان‌، «سعدبن‌ عاص‌» حاكم‌ كوفه‌ سواحل‌ طبرستان‌، رويان‌ و دماوند رابه‌ تصرف‌ خود در آورد. در زمان‌ خلافت‌ ابوجعفر منصور (۱۵۸ - ۱۳۶ ه.ق‌) دوّمين‌ خليفه‌ عباسي‌، مردم‌طبرستان‌ براي‌ چندين‌ بار سر به‌ شورش‌ برداشتند. سرانجام‌ در سال‌ ۱۶۷ هجري‌ قمري‌ ونداد هرمز سلسله‌مستقلي‌ در طبرستان‌ تأسيس‌ كرد. در سال‌ ۴۲۶ هجري‌ قمري‌، سلطان‌ مسعود غزنوي‌ از طريق‌ گرگان‌ واردطبرستان‌ شد و صدمات‌ فراواني‌ به‌ آن‌ سامان‌ وارد آورد.


عمارت‌ و باغ‌ صفوي‌ "باغشاه‌" – بهشهر
باغ‌ مصفا و دل‌ فريب‌ شهرداري‌ امروزي‌ بهشهر، همان‌ باغشاه‌ معروف‌ به ‌اشرف‌ البلاد دوره‌ صفوي‌ است‌ كه‌ گويند پر از درختان‌ سرو و گل‌هاي‌ آراسته‌ بوده‌ است‌. در امتداد طولي‌ اين‌ باغ‌،جويبارهايي‌ به‌ صورت‌ آبشارهاي‌ متعددي‌ از كوهستان‌ سرازير مي‌شد و استخر وسيع‌ چهارگوش‌ جلوي‌ عمارت‌را پر مي‌كرد. عمارت‌ بهتري‌ بر روي‌ خرابه‌هاي‌ عمارت‌ قبلي‌ باغشاه‌، احداث‌ گرديد كه‌ به‌ "ديوانخانه‌" معروف‌است‌. طول‌ اين‌ عمارت‌ سه‌ برابر عرض‌ آن‌ است‌. در پشت‌ و طرفين‌ عمارت‌ ديوارهايي‌ قرار دارد كه‌ بوسيله‌پنجره‌هاي‌ متعددي‌ مستور شده‌ است‌
 

مجموعه‌ صفوي‌ فرح‌آباد - ساري‌
اين‌ مجموعه‌ در ۲۸ كيلومتري‌ شمال‌ ساري‌ در روستاي‌ فرح‌آباد واقع‌ شده‌ و درزمان‌ شاه‌عباس‌ صفوي‌ از مهّم‌ترين‌ بناهاي‌ شمال‌ ايران‌ محسوب‌ مي‌شد، به‌ همين‌ دليل‌ كاخ‌ سلطنتي‌، مساجد،مدارس‌، بازار، حمام‌، پل‌ و باغ‌ در آن‌ احداث‌ شده‌ بود كه‌ متأسفانه‌ توسط‌ يك‌ دسته‌ از قزاقان‌ شورشي‌ روسيه‌تزاري‌ تخريب‌ گرديد. از اين‌ مجموعه‌ تنها ساختمان‌ مسجد تا اندازه‌اي‌ از گزند روزگار مصون‌ مانده‌ كه‌ به‌ شيوه‌چهار ايواني‌ است‌ و يك‌ حياط‌ مركزي‌ دارد. بناي‌ مسجد فرح‌آباد از نقطه‌ نظر ويژگي‌هاي‌ معماري‌، تعدد وفراواني‌ اتاق‌ها و حجره‌هاي‌ جبهه‌هاي‌ شرقي‌، غربي‌ و شمالي‌ قابل‌ توجه‌ است‌ و به‌ احتمال‌ زياد به‌ عنوان‌مدرسه‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گرفته‌ است‌. ساختمان‌ مسجد (مدرسه‌) فرح‌آباد، امروزه‌ پس‌ از تعميرات‌ اساسي‌ دروضعيت‌ بهتري‌ قرار گرفته‌ و داراي‌ جاذبه‌ و ارزش‌هاي‌ سياحتي‌ است‌. ديگر عناصر اين‌ مجموعه‌ از جمله‌ كاخ‌شاهي‌ (جهان‌نما) به‌ مرور زمان‌ در شرف‌ ويراني‌ قرار گرفته‌اند
 

عمارت‌ و باغ‌ رامسر – رامسر
باغ‌ تاريخي‌ رامسر و ساختمان‌هاي‌ آن‌ در شمار آثار ملي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ و تحت‌حمايت‌ سازمان‌ ميراث‌ فرهنگي‌ كشور قرار گرفته‌ است‌. باغ‌ رامسر با مساحت‌ ۶۰ هزار متر مربع‌ از باغ‌هاي‌ سنتي‌و زيباي‌ ايران‌ و استان‌ مازندران‌ به‌ شمار مي‌رود. عمارت‌ زيباي‌ آن‌ با مشخصه‌هاي‌ معماري‌ معاصر در يك‌ طبقه‌،به‌ شكل‌ مستطيل‌ ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا داراي‌ سالن‌ مركزي‌، اتاق‌ها و ايوان‌ گچبري‌ شده‌ است‌ كه‌ ايوان‌ آن‌ باچند ستون‌ سنگي‌ به‌ شيوه‌ دوره‌ معماري‌ "دوريك‌" ساخته‌ شده‌ است‌. از شاخص‌هاي‌ معماري‌ عصر پهلوي‌ اول‌كاربرد سنگ‌هاي‌ مرمر و تزئينات‌ وابسته‌ به‌ آن‌، گچبري‌ها، آئينه‌ كاري‌ صحن‌ اصلي‌ و ايوان‌ است‌ كه‌ اصول‌طراحي‌ و اجراي‌ آن‌ كاملاً رعايت‌ شده‌ است‌.


كاخ‌ صفي‌آباد – بهشهر
كاخ‌ صفي‌آباد در بالاي‌ كوهي‌ مشرف‌ به‌ شهر بهشهر واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ كاخ‌ از جمله‌ ابنيه‌تاريخي‌ با شكوه‌ دوره‌ صفوي‌ است‌ كه‌ در دوره‌ پهلوي‌ مرمت‌ و بازسازي‌ شده‌ و واجد ارزشهاي‌ سياحتي‌ است‌.اين‌ كاخ‌ با طرح‌ مربع‌ در دو طبقه‌ ساخته‌ شده‌ و سقفي‌ دايره‌اي‌ شكل‌ دارد. نماي‌ داخلي‌ و خارجي‌ كاخ‌ باكاشي‌هاي‌ رنگين‌ و متنوع‌ دوره‌ صفوي‌ آراسته‌ شده‌ بود كه‌ امروزه‌ اثري‌ از آن‌ها نيست‌. مصالح‌ بكار رفته‌ درساختمان‌ كاخ‌، آجر و كاشي‌ است‌ و در هر ضلع‌ آن‌، پنجره‌هاي‌ زيبايي‌ كار گذاشته‌ شده‌ است‌.
 

كاخ‌ تميشان‌ - نور
اين‌ كاخ‌ در ۵ كيلومتري‌ شهرستان‌ نور واقع‌ شده‌ و در دوران‌ سلطنت‌ پهلوي‌ دوّم‌ به‌ دستوراشرف‌ (خواهر محمّد رضا شاه‌) ساخته‌ شده‌ و در زمره‌ مجموعه‌ كاخ‌ هايي‌ است‌ كه‌ امروزه‌ در اختيار بنيادجانبازان‌ قرار گرفته‌ است‌. محوطه‌ كاخ‌ بسيار بزرگ‌ و داراي‌ استخر، اصطبل‌ و محل‌ اقامت‌ نگهبانان‌ است‌.روبروي‌ آن‌ بناي‌ زيبا و بزرگ‌ ديگري‌ وجود دارد كه‌ در كنار ساحل‌ درياي‌ خزر ساخته‌ شده‌ و به‌ عنوان‌ پلاژاختصاصي‌ سلطنتي‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گرفت‌. ساختمان‌ اين‌ بنا از نظر طراحي‌ و تزئينات‌، زيبايي‌ خاصي‌ داردو با ساير ارزش‌هاي‌ هنري‌ و معماري‌ آن‌ برابري‌مي‌كند.


قلعه‌ بلده‌ - نور
قلعه‌ بلده‌ مازندران بيش‌ از ديگر قلعه‌هاي‌ استان‌ مشهور است‌ و تا اوايل‌ دوره‌ صفوي‌ داير بوده‌ و مركز يكي‌ از مهّم‌ترين‌ قدرت‌هاي‌ محلي‌ آن‌ روز بشمار مي‌رفت‌. اين‌ قلعه‌ در بالاي‌ كوهي‌ مشرف‌ بر بخش‌ بلده‌نور واقع‌ شده‌ و عظمت‌ آن‌ از قسمت‌هاي‌ باقيمانده‌ آن‌ بخوبي‌ مشهود است‌. قلعه‌ بلده‌ پس‌ از انقراض‌ سلسله‌پادوسپاني‌ به‌ دست‌ صفويان‌ و تسلط‌ اين‌ خاندان‌ بر منطقه‌ نور و كجور فعلي‌ همانند ساير قلاع‌ طبرستان‌ خراب‌و ويران‌ شد و در صورت‌ مرمت‌ مي‌تواند به‌ يكي‌ از جاذبه‌هاي‌ بي‌ نظير جهانگردي‌ تبديل‌ شود.
 

قلعه‌ كنگلو - سوادكوه‌
قلعه‌ در فاصله‌ ۲۰ كيلومتري‌ جنوب‌ شرقي‌ دو آب‌ بر بالاي‌ صخره‌اي‌ قرار دارد و بيشترقسمت‌هاي‌ آن‌ با گذشت‌ زمان‌ تخريب‌ شده‌ است‌. نماي‌ خارجي‌ قلعه‌ يك‌ باروي‌ عظيم‌ سنگي‌ است‌ كه‌ درفواصلي‌ از آن‌، برج‌هاي‌ ديده‌باني‌ قلعه‌ استوار شده‌ است‌. فضاي‌ داخلي‌ قلعه‌، مدور و در دو طبقه‌ ساخته‌ شده‌است‌. مصالح‌ بكار رفته‌ در ساختمان‌ قلعه‌ عبارتند از؛ سنگ‌ لاشه‌، ملاط‌ آهك‌ و سنگ‌. طرح‌ و نقشه‌ اين‌ قلعه‌جالب‌ و منحصربفرد است‌. اين‌ قلعه‌ به‌ اوايل‌ دوره‌ اسلامي‌ مربوط‌ است‌.
 

آرامگاه‌ مشهد مير بزرگ‌ (مرعشي‌) – آمل
مشهد مير بزرگ‌ آمل‌، يكي‌ از بناهاي‌ تاريخي‌ مهّم‌ و بزرگ‌ مازندران‌ بشمارمي‌رود. ساختمان‌ اصلي‌ بقعه‌ مير بزرگ‌ به‌ قرن‌ هشتم‌ هجري‌ قمري‌ تعلّق‌ داشت‌ كه‌ با طرحي‌ چهارضلعي‌ ساخته‌شده‌ بود، ولي‌ ساختمان‌ كنوني‌ آن‌ به‌ قرن‌ يازدهم‌ هجري‌ قمري‌ و دوره‌ صفوي‌ مربوط‌ است‌. اين‌ بقعه‌ از نظرمعماري‌، تزئينات‌ و كاشي‌ كاري‌ نماي‌ داخلي‌ و خارجي‌ خصوصاً سردر ورودي‌ واجد، اهميّت‌ تاريخي‌ وجهانگردي‌ است‌ و در دو طبقه‌ احداث‌ گرديده‌ است‌. در جداره‌ داخلي‌ گنبد عباراتي‌ از قبيل‌ محمّد رسول‌الله وعلي‌ ولي‌الله با آجرهاي‌ لعابي‌ و با خط‌ كوفي‌ زيبايي‌ تزئين‌ شده‌است‌.
 

محله‌ قديمي‌ آلاشت‌ - سوادكوه‌
محله‌ قديمي‌ آلاشت‌، زادگاه‌ رضاخان‌ سر سلسله‌ دودمان‌ پهلوي‌ در ۱۸ كيلومتري ‌زيرآب‌ قرار دارد. آلاشت‌ در منطقه‌اي‌ كوهستاني‌ و جنگلي‌ واقع‌ شده‌ و خانه‌هاي‌ آن‌ نيز اغلب‌ از خشت‌ خام‌ساخته‌ شده‌ كه‌ سقف‌ آن‌ها را با تخته‌ پوشانده‌اند. زادگاه‌ پهلوي‌ اول‌ در محله‌ پهلوي‌ خليل‌ قرار دارد و ساختمان‌آن‌ در اصل‌ دو اشكوبه‌ بوده‌ است‌. اين‌ خانه‌ موروثي‌ پس‌ از انجام‌ تعميرات‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌ عمومي‌ شهرآلاشت‌ مورد استفاده‌ عموم‌ قرار گرفته‌ است‌.
 

خانه‌ نيمايوشيج‌ - نور
خانه‌ نيمايوشيج‌ شاعر بلندپايه‌ و نوپرداز معاصر ايران‌، در روستاي‌ يوش‌ واقع‌ شده‌ است‌.ساختمان‌ خانه‌ شامل‌ حياط‌ مركزي‌ با اطاق‌هاي‌ متعدد در اطراف‌ است‌ كه‌ با عناصري‌ از قبيل‌ آجر كاري‌، گچبري‌،ارسي‌هاي‌ زيباي‌ ملهم‌ از موتيف‌هاي‌ تزئيني‌ قاجاري‌ در زمره‌ ابنيه‌ مشهور تاريخي‌ استان‌ مازندران‌ بشمارمي‌رود. خانه‌ نيما يوشيج‌ كه‌ امروزه‌ خانه‌ فرهنگ‌ ناميده‌ مي‌شود، تعمير و مورد حفاظت‌ واقع‌ شده‌ است‌.
 

حمام‌ اشرف‌ - آمل
اين‌ حمام‌ از بناهاي‌ قرن‌ دوازدهم‌ هجري‌ قمري‌ است‌ و در نياكي‌ محله‌ آمل‌ واقع‌ شده‌ است‌.ساختمان‌ آن‌ مشتمل‌بر سه‌ گنبد بزرگ‌ و هفت‌ گنبد كوچك‌ است‌. اين‌ حمام‌ دو خزينه‌ آب‌ سرد و آب‌ گرم‌، وسربنيه‌اي‌ زيبا دارد كه‌ در قسمت‌ فوقاني‌ آن‌ نورگير بزرگي‌ تعبيه‌ شده‌ است‌. مصالح‌ عمده‌ ساختمان‌ حمام‌ آجر وسنگ‌ است‌. حمام‌ اشرف‌ تنها باقيمانده‌ حمام‌هاي‌ قديمي‌ شهر آمل‌ است‌ و از ارزش‌هاي‌ تاريخي‌، معماري‌ وجهانگردي‌ قابل‌ توجهي‌ برخوردار است‌.
 

آب‌انبار ميرزامهدي‌ - ساري‌
آب‌ انبار ميرزامهدي‌ در شهر ساري‌ واقع‌ شده‌ و به‌ دوره‌ افشاريه‌ يا زنديه‌ مربوط است‌.طرح‌ آب‌انبار، مدور با گنبد هلالي‌ است‌ كه‌ تماماً با مصالح‌ آجر و ملاط‌ ساروج‌ ساخته‌ شده‌ است‌. درقسمت‌ فوقاني‌ سقف‌ گنبد، دريچه‌هايي‌ به‌ منظور انباشت‌ آب‌ تعبيه‌ گرديده‌ است‌. اين‌ آب‌انبار علاوه‌ بر در ورودي‌ اصلي‌، در ديگري‌ نيز در سمت‌ شمال‌ دارد كه‌ در مواقع‌ ضروري‌ از آن‌ استفاده‌ مي‌شود.


شكل‌ شاه‌ - چالوس
در تنگه‌ بندبريده‌، چهره‌ ناصرالدين‌ شاه‌ با كتيبه‌هايي‌ در اطراف‌ بر دامنه‌ كوهي‌ مشرف‌ بر رودخانه‌ هراز، حجاري‌ شده‌ است‌. درازاي‌ نقش‌ و كتيبه‌ها ۸ متر است‌. در اين‌ نقش‌ برجسته‌، ناصرالدين‌ شاه‌ براسب‌ سوار است‌ و تعدادي‌ از درباريان‌ در اطراف‌ آن‌ قرار دارند. در اطراف‌ نقش‌، اشعاري‌ با خط‌ خوش‌ نستعليق‌ به‌شكل‌ برجسته‌ كنده‌كاري‌ شده‌ است‌.
 

جنگل‌هاي‌ بابل‌ و آمل‌
اين‌ منطقه‌ جنگلي‌ با مناظر و چشم‌اندازهاي‌ مرتفع‌، دره‌اي‌ و جنگل‌هاي‌ انبوه‌ و متراكم‌ ازتپه‌هاي‌ بلند مشرف‌ به‌ جلگه‌ تا دامنه‌هاي‌ بلند دماوند گسترش‌ يافته‌ است‌. صخره‌هاي‌ بلند، دره‌هاي‌ عميق‌،رودخانه‌ها، چشمه‌سارهاي‌ متعدد، آبشارهاي‌ مرتفع‌، پوشش‌ گياهي‌ رنگارنگ‌، حيات‌ وحش‌ متنوع‌، چشمه‌هاي‌آبگرم‌، ييلاقات‌ بي‌ نظير و فضاهاي‌ روستايي‌ از ويژگي‌هاي‌ اين‌ مجموعه‌ جنگلي‌ است‌ كه‌ از قابليت‌ سياحتي‌ممتاز و با ارزشي‌ برخورداراست‌.


جنگل‌هاي‌ چالوس‌ - چالوس
اين‌ منطقه‌ جنگلي‌ نيز به‌ دليل‌ نزديكي‌ به‌ دريا، دشت‌هاي‌ مرتفع‌، اقليم‌ مساعد،سرسبزي‌ ويژه‌، بلندي‌ها و دره‌هاي‌ انبوه‌ جنگلي‌، درياچه‌ها، آبشارهاي‌ بلند و همجواري‌ با مجموعه‌ علم‌ كوه‌ وبسياري‌ از عوامل‌ طبيعي‌ ديگر يكي‌ از كم‌ نظيرترين‌ مناطق‌ جنگلي‌ ايران‌ و حتي‌' جهان‌ محسوب‌ مي‌شود وقابليت‌ سياحتي‌ بسيار ممتاز دارد.
 

 

  © IRAN GASHT TOUR 2004 - ALL RIGHT RESERVED