خراسان رضوی

استان خراسان رضوى، كه در گذشته بخشى از خراسان بزرگ بود، همواره عرصه دايمى ظهور و سقوط قدرت‏ها و حكومت‏ها در تاريخ گذشته ايران بوده است. در اين سرزمين پهناور اقوام و حكومت‏هاى ترك و تازى و تاتار، غز و قجر و قبچان، مغول، تركمن و افغان حوادثى بى شمار آفريده‏اند. جغرافيدانان قديم، سرزمين ايران بزرگ (ايرانشهر) را به هشت اقليم تقسيم كرده بودند كه خراسان بزرگترين و آبادترين اقليم آن بوده است. اين استان در زمان ساسانيان بوسيله يك سپهبد اداره مي ‏شد كه به او «پادگوسبان» مي ‏گفتند و چهار تن مرزبان تحت فرمان وى بودند كه هر كدام يكى از چهار قسمت خراسان آن روز را اداره مي ‏كردند. خراسان در دوران اسلامى به چهار قسمت تقسيم مي ‏شد كه هر قسمت آن بنام يكى از چهار شهر بزرگ نيشابور، مرو، هرات و بلخ ناميده مى‏شد. در سال 31 ه.ق اعراب روانه خراسان شدند و طى همين دوره ساكنين خراسان به دين اسلام گرويدند. سرزمين خراسان تا سال 205 ه.ق در تصرف خاندان بنى عباس بود. ولى در سال 283 ه.ق بدست طاهريان، استقلال يافت و در سال 287 ه.ق جزو قلمرو سامانيان گرديد. در سال 384 ه.ق سلطان محمود غزنوى خراسان را متصرف شد و در سال 429 ه.ق طغرل اول سلجوقى نيشابور را تصرف كرد. سلطان محمود غزنوى چندين بار با سلجوقيان جنگيد و تركان غزنوى، سلطان سنجر سلجوقى را به سختى شكست دادند. در سال 552 خراسان به تصرف خوارزمشاهيان درآمد و در قرن هفتم هجرى قمرى بر اثر حملات مغول‏ها، اين سرزمين ضميمه متصرفات ايلخانان مغول گرديد. در قرن هشتم هجرى، سربداران پرچم استقلال را در سبزوار برافراشتند و در سال 873 ه.ق خراسان به تصرف امير تيمور گوركانى درآمد و شهر هرات نيز پايتخت اعلام شد. در سال 913ه.ق خراسان به تصرف ازبكان درآمد. پس از مرگ نادرشاه افشار (1160 ه.ق)، خراسان به تصرف افاغنه درآمد و در دوران قاجاريه با دخالت و حمايت استعمار انگليس از افاغنه به منظور حفظ سرحدات هندوستان، سرانجام عهدنامه پاريس (1273 ه.ق) منعقد گرديد و ايران متعهد گرديد كه در امور داخلى افغانستان دخالتى نداشته باشد و در همين دوره خراسان به دو قسمت تقسيم شد: قسمت شرقى در افغانستان تحت الحمايه انگليس شد و قسمت غربى در تصرف ايران باقى ماند. به عبارت ديگر، پرجمعيت‏ ترين نواحى خراسان از ايران جدا شد. با وجود تمام اين فراز و نشيب‏ها، خراسان يكى از استان‏هاى آباد و حاصلخيز ايران به شمار مي ‏رود.استان خراسان رضوى از نظر جاذبه‏هاى طبيعى (با وجود محدوديت منابع آبى) يكى از مناطق ديدنى ايران است. درياچه ‏هاى كوچك چشمه‏ هاى طبيعى و آب معدنى، تفرجگاه‏ها، مناطق حفاظت شده، ارتفاعات و قله ‏ها غارها و... از جاذبه ‏هاى اين منطقه به شمار مى‏روند. استان خراسان اماكن و بناهاى مذهبى و زيارتى متعددى را در خود جاى داده است، از جمله مجموعه مقدس آستان رضوى (حرم مطهر امام رضا(ع)) و صدها آرامگاه و امامزاده كه همواره مورد توجه سياحان و زائران قرار دارند و افراد زيادى به منظور زيارت و سياحت به اين استان سفر مي ‏كنند.


برج اخنجان، مشهد
اين‌ برج‌ در روستاي‌ اخنجان‌ و در 22 كيلومتري‌ شمال‌ مشهد واقع‌ شده‌ است‌. ميل‌ اخنجان‌به‌ دوره‌ تيموري‌ و قرن‌ نهم‌ هجري‌ قمري‌ مربوط‌ است‌ و برج‌ هشت‌ ضلعي‌ آجري‌ زيبا و گنبد مخروطي‌ ترك‌ترك‌، معروف‌ به‌ خياري‌ دارد. اين‌ بنا در زمره‌ آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.
 

برج علي آباد،کاشمر
اين‌ برج‌ در روستاي‌ علي‌آباد در 42 كيلومتري‌ كاشمر، بر روي‌ قلعه‌ كوشك‌ ساخته‌ شده‌است‌. شكل‌ مناره‌ شبيه‌ به‌ برج‌ است‌ كه‌ نماي‌ خارجي‌ آن‌ از چهل‌ و هشت‌ ترك‌ آجري‌ تشكيل‌ شده‌ است‌ و دوازده‌قاب‌ آجري‌ مزين‌ به‌ اشكال‌ لوزي‌ نيز دارد. گنبد آجري‌ آن‌ مخروطي‌ شكل‌ و دو پوشه‌ است‌. ارتفاع‌ گنبد بنا 18 مترو شكل‌ داخلي‌ آن‌، هشت‌ گوش‌ است‌. محيط‌ داخلي‌ آن‌ 22 متر و محيط‌ خارجي‌ آن‌ 42 متر است‌. در بالاي‌گوشواره‌ مقرنس‌ كاري‌ زير گنبد، 24 عدد شيار وجود دارد. اين‌ مناره‌ در حدود قرن‌ هفتم‌ ه . ق‌ ساخته‌ شده‌ است‌.اين‌ اثر در زمره‌ آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.
 

مناره فيروزآباد،کاشمر
اين‌ مناره‌ آجري‌، كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ كوفي‌ مربوط‌ به‌ اواخر قرن‌ هفتم‌ ه . ق‌ دارد. قسمت‌اصلي‌ بدنه‌ برج‌ با آجرهاي‌ ساده‌ و به‌ شكل‌ زيبايي‌ كه‌ در اصطلاح‌ معماري‌ «هفت‌ و هشت‌» ناميده‌ مي‌شود، زينت‌يافته‌ است‌. در روي‌ مناره‌ روزنه‌اي‌ تعبيه‌ شده‌ است‌ و در داخل‌ آن‌ آثار پلكاني‌ ديده‌ مي‌شود. در حال‌ حاضر اين‌مناره‌ 18متر ارتفاع‌ دارد.


مناره خسروگرد،سبزوار
اين‌ مناره‌ از آثار قرن‌ ششم‌ هجري‌ است‌، و حدود 38 متر بلندي‌ دارد. در بدنه‌ آجري‌ آن‌دو رشته‌ كتيبه‌ كوفي‌ و تزئينات‌ لوزي‌ تعبيه‌ شده‌اند. تاريخ‌ كتيبه‌ اين‌ مناره‌ سال‌ 505 ه . ق‌ است‌ و در 10كيلومتري‌ غرب‌ سبزوار واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا در شمار آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.


آرامگاه ارسلان جاذب(اياز)، مشهد
مقبره‌ ارسلان‌ جاذب‌ حكمران‌ توس‌ و معاصر سلطان‌ محمود غزنوي‌(اول‌قرن‌ پنجم‌ هجري‌ قمري‌) در 37 كيلومتري‌ مشهد واقع‌ شده‌ است‌. بنا شامل يك ‌ اتاق‌ مربع‌ شكل‌ است‌ كه‌ ديواره‌هاي‌داخلي‌ آن‌ با نقش‌ آجري‌ تزئين‌ شده‌ است‌. در بالاي‌ ديوار حاشيه‌ دار آن‌، كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ كوفي‌ وجود دارد. گنبدكوتاه‌ سنگي‌ آن‌ بر روي‌ كثير الاضلاعي‌ هشت‌ ضلعي‌ قرار دارد. مناره‌ بلند اين‌ مقبره‌ در چند متري‌ گنبد، قرار دارد.در زير آجرهاي‌ تزئيني‌ گنبد كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ كوفي‌ وجود دارد كه‌ با آجر طراحي‌ و اجرا شده‌ است‌.اين‌ گنبد و مناره‌جزء بناي‌ رباط‌ عظيمي‌ بوده‌ است‌ كه‌ بوسيله‌ ارسلان‌ جاذب‌ در فاصله‌ سالهاي‌ 421 - 389 ه . ق‌ ساخته‌ شده‌ ودر زمره‌ آثار تاريخي‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.


آرامگاه فردوسي،توس
آرامگاه‌ حكيم‌ ابوالقاسم‌ فردوسي‌ زيارتگاه‌ مشتاقان‌ ادب‌ پارسي‌ است‌ و اشتهار شهرتوس‌، مديون‌ آثار و شخصيت‌ شامخ‌ اوست‌. بناي‌ ساختمان‌ آرامگاه‌ از سال‌ 1307، آغاز و در سال‌ 1313 پايان‌يافت‌. و در سال‌ 1343 نيز در بناي‌ آرامگاه‌ تغييراتي‌ داده‌ شد. بر ديوارهاي‌ داخل‌ آرامگاه‌ حجاري‌ هايي‌ ازروايت‌هاي‌ شاهنامه‌ نقش‌ بسته‌ است‌. اضلاع‌ محيط‌ پيرامون‌ آرامگاه‌ فردوسي‌ تقريباً 30*30 متر است‌ كه‌ از هرچهار سمت‌ پله‌ بندي‌ شده‌ است‌.
هر يك‌ از اضلاع‌ پايه‌ بناي‌ اصلي‌ آرامگاه‌ تقريباً 16 متر طول‌ دارد و در بدنه‌ آن‌ سنگ‌ مرمر حاوي‌ 47 بيت‌ از اشعار شاهنامه‌ به‌ خط‌ نستعليق‌ قرار دارد‌. بر بالاي‌ لوح‌ جبهه‌ جنوبي‌، نماد و سمبل‌فره‌وهر اهورامزدا به‌ تقليد پاره‌اي‌ از بناهاي‌ هخامنشي‌ به‌ شكل‌ نقش‌ برجسته‌ جاي‌ گرفته‌ است‌. در جوار فردوسي‌كبير، شاعر نام‌ آور معاصر مهدي‌ اخوان‌ ثالث‌ نيز دفن‌ شده‌ است‌.


آرامگاه حاجي ملاهادي سبزواري،سبزوار
آرامگاه‌ اين‌ فيلسوف‌ بزرگ‌ دوره‌ قاجار، در شرق‌ سبزوار، كنار ميدان‌زند در باغ‌ بزرگي‌ كه‌ به‌ خود حكيم‌ تعلق‌ داشته‌، واقع‌ شده‌ است‌. مقبره‌ حاجي‌ ملاهادي‌ سبزواري‌ را ميرزايوسف‌مستوفي‌ الممالك‌ بناكرده‌ است‌. اين‌ بنا توسط‌ انجمن‌ آثار ملي‌ مرمت‌ گرديده‌ و ملحقاتي‌ بدان‌ اضافه‌ شده‌ است‌.ساختمان‌ بنا كلاً آجري‌ و مشتمل است‌ بر اتاق‌ اصلي‌ مقبره‌ كه‌ گنبدي‌ آجري‌ دارد و چهار ايوان‌ در اطراف‌ آن‌ مي‌ باشد. ازاره‌ داخلي‌ بنا از سنگ‌ مرمر است‌ و نماي‌ خارجي‌ آن‌ آجر كاري‌ شده‌ است‌.


آرامگاه حکيم عمر خيام نيشابوري،نيشابور
يكي‌ از ديدني‌ترين‌ باغ‌هاي‌ ايراني‌، باغ‌ آرامگاه‌ حكيم‌ عمرخيام‌ است‌. اين‌ باغ‌ به‌خود وي‌ تعلق‌ داشته‌ است‌. حكيم‌ ابوالفتح‌ عمربن‌ابراهيم‌، مشهور به‌ خيام‌ نيشابوري‌، فيلسوف‌، رياضي‌ دان‌،منجم‌ و شاعر ايراني‌ بين‌ سالهاي‌ 530 - 506 ه . ق‌ وفات‌ يافته‌ است‌. در سال‌ 1341 ه . ق‌ انجمن‌ آثار ملي‌ درفاصله‌ 100 متري‌ شمال‌ آرامگاه‌ مزبور، بناي‌ يادبود اين‌ حكيم‌ بزرگ‌ را برافراشت‌. اين‌ بنا از آهن‌ و سنگ‌ وبصورت‌ گنبدي‌ رفيع‌ با ده‌ پايه‌ ساخته‌ شده‌ است‌ و پايه‌هاي‌ آن‌ با اشكال‌ هندسي‌ و لوزيهاي‌ بزرگ‌ و كوچك‌ به‌يكديگر متصل‌ گرديده‌اند. بر اطراف‌ پايه‌هاي‌ گنبد، هرم‌هايي‌ از سنگ‌هاي‌ بزرگ‌ و آب‌ نماهايي‌ سنگي‌ ساخته‌اندكه‌ داخل‌ آن‌ها كاشي‌ كاري‌ شده‌ است‌.


آرامگاه امام محمد غزالي،توس
اين‌ بنا كه‌ به‌ مقبره‌ هارون‌ الرشيد، نقاره‌ خانه‌ زندان‌ هارون‌ و مسجد نيزمعروف‌ است‌، در كنار جاده‌ مشهد به‌ شهر توس‌ و در نزديكي‌ آرامگاه‌ فردوسي بنا گرديده‌ است‌. اين‌ بناي‌ آجري‌چهارگوش‌، مشتمل‌ بر ايواني‌ رفيع‌، دولچكي‌ و چهار ايوان‌ صليبي‌ در داخل‌ و همچنين‌ پنجره‌هاي‌ مشبك‌، نغول‌هايي‌ به‌ شكل‌ عمودي‌ و افقي‌، هشت‌ طاق‌ نما باقوس‌ جناغي‌، سردابه‌ و گنبد دو پوشه‌ آجري‌ به‌ بلندي‌ 22 متر تاكف‌ زمين‌ است‌. پوشش‌ خارجي‌ آن‌ در سال‌هاي‌ اخير بازسازي‌ شده‌ است‌. داخل‌ بنا چهار ضلعي‌ است‌ كه‌ طول‌هر يك‌ از اضلاع‌ آن‌ 11 متر است‌. اين‌ مقبره‌ در واقع‌ بناي‌ سه‌ طبقه‌اي‌ شامل‌ سرداب‌ و دو طبقه‌ ديگر است‌ و درسال‌ 720 ه . ق‌ به‌ ياد بود امام‌ محمد غزالي‌ - دانشمند نامي‌ ايران‌ - ساخته‌ شده‌ است‌.
 

آرامگاه جغتين گيسور،گناباد
اين‌ بنا در قريه‌ گيسور، در 72 كيلومتري‌ شمال‌ شرقي‌ گناباد واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنادر زمره‌ مقابر دوره‌ مغول‌ است‌ و احتمالاً به‌ يكي‌ از شاهزادگان‌ يا صاحب‌ منصبان‌ آن‌ سلسله‌ تعلق‌ دارد. نقشه‌ اين‌بنا در داخل‌ مربع‌ و در خارج‌ هشت‌ ضلعي‌ و مشتمل‌ بر يك‌ تالار مربع‌ به‌ ابعاد هر ضلع‌ 78/6 متر، چهار درگاه‌ درچهار ضلع‌، چهار ايوان‌ در چهار ضلع‌ خارجي‌، چهار طاق‌ نما و چهار جفت‌ جرز شش‌ ضلعي‌ غير منتظم‌ درطرفين‌ ايوانها مي‌باشد.
 

آرامگاه خواجه عبدالله،تايباد
مقبره‌ شيخ‌ يا خواجه‌ عبد الله در كنار ويرانه‌هاي‌ تاريخي‌ مالن‌ در باخزر واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا به‌ ابعاد 10/9*70/12 متر، شامل‌ ايواني‌ به‌ ارتفاع‌ 80/7 و عرض‌ 20/7 متر با گنبدي‌كاربندي‌ شده‌ در جلو و گنبد خانه‌اي‌ با گنبدي‌ گوشه‌سازي‌ و كاربندي‌ در پشت‌ آن‌ است‌. شهاب‌ الدين‌ عبد الله (ازاولاد علي‌ بن‌ حسن‌ باخرزي‌) در سال‌ 827 ه . ق‌ وفات‌ يافته‌ است‌. اين‌ بنا احتمالاً در اواخر قرن‌ نهم‌ يا اوايل‌ قرن‌دهم‌ ه . ق‌ و احتمالاً توسط‌ علاء الدين‌ علي‌ صانعي‌ باخرزي‌ وزير سلطان‌ حسين‌ بايقرا ساخته‌ شده‌ است‌.


آرامگاه خواجه ربيع،مشهد
اين‌ آرامگاه‌ در 4 كيلومتري‌ شمال‌ مشهد در انتهاي‌ خيابان‌ خواجه‌ ربيع‌ واقع‌ گرديده‌است‌ و شامل‌ بقعه‌اي‌ هشت‌ ضلعي‌ با چهار ايوان‌ بزرگ‌ در وسط‌ ضلع‌هاي‌ چهارگانه‌ اصلي‌ و چهار ايوان‌ پشت‌بسته‌ كوچكتر تزئين‌ در چهار گوشه‌ پخ‌ (برآمده‌) بناست‌. در دو جانب‌ ايوانهاي‌ اصلي‌، اتاق‌هاي‌ مربع‌ شكلي‌ ايجادشده‌ است‌. طرح‌ بنا، يك‌ بيست‌ ضلعي‌ و بعبارت‌ ديگر، مربعي‌ با چهار شاه‌نشين‌ در چهار جانب‌ است‌. نماي‌خارجي‌ بنا، تزئينات‌ جالب‌ و چشمگيري‌ دارد كه‌ عمده‌ تزئينات‌ آن‌ به‌ صورت‌ معقلي‌ انجام‌ شده‌ است‌. گنبد دوپوش‌ بنا تا صحن‌ بقعه‌ 18 متر ارتفاع‌ دارد و بر روي‌ كمربند آن‌ دو كتيبه‌ وجود دارد: يكي‌ بسيار عريض‌ به‌ سبك‌خط‌ بنايي‌ و ديگري‌ به‌ خط‌ ثلث‌ كه‌ در بالاي‌ آن‌، قطار بندي‌ زيبايي‌ اجرا شده‌ است‌.
درون‌ بقعه‌ نيز تزئينات‌جالبي‌ دارد كه‌ از آن‌ جمله‌ دو كتيبه‌ به‌ خط‌ عليرضا عباسي‌ است‌: يكي‌ به‌ تاريخ‌ 1026 ه . ق‌ و ديگري‌ داراي‌تاريخ‌ 1031 ه . ق‌ است‌. بناي‌ بقعه‌ خواجه‌ ربيع‌ از آثار زيباي‌ دوران‌ صفويه‌ است‌ و در وسط‌ باغي‌ بزرگ‌ وباصفايي‌ بر پا شده‌ است‌. خواجه‌ ربيع‌ از تابعين‌ و يكي‌ از هشت‌ تن‌ زاهدان‌ نامدار تاريخ‌ اسلام‌ (زهادثمانيه‌)است‌. وي‌ ترببت‌ يافته‌ ابن‌ مسعود - صحابي‌ مشهور پيامبر اسلام‌ (ص‌) - است‌، كه‌ در جنگ‌ صفين‌، با چهار هزارسپاهي‌ ايراني‌ به‌ ياري‌ حضرت‌ علي‌ (ع‌) شتافت‌. سال‌ در گذشت‌ او را بين‌ سالهاي‌ 61 تا 63 ه . ق‌ نوشته‌اند. بناي‌بقعه‌، به‌ در خواست‌ شيخ‌ بهايي‌ و به‌ دستور شاه‌ عباس‌ بدست‌ «الغ‌ الرضوي‌ خادم‌» صورت‌ پذيرفته‌ است‌. اين‌ بنادر فهرست‌ آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.
 

آرامگاه لقمان بابا،سرخس
بناي‌ مقبره‌ شيخ‌ لقمان‌، از عرفاي‌ قرن‌ چهارم‌ ه . ق‌ در سه‌ كيلومتري‌سرخس واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا شامل‌ گنبدي‌ آجري‌ با ايواني‌ بلند و تزئيناتي‌ از آجركاري‌ و گچبري‌ است‌.قسمتي‌ از بناي‌ اصلي‌ را به‌ دوران‌ سلجوقيان‌ نسبت‌ مي‌دهند و بقيه‌ آن‌ به‌ قرن‌ هشتم‌ ه . ق‌ تعلق‌ دارد. در داخل‌ بناكتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ نسخ‌ گچبري‌ شده‌ است‌ كه‌ تاريخ‌ 757 ه . ق‌ را نشان‌ مي‌دهد. اين‌ بنا تزئينات‌ گچبري‌ وآجركاريهاي‌ ممتاز دارد و در شمار آثار تاريخي‌ با ارزش‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.


آرامگاه مولانا حسين کاشفي،سبزوار
مولانا كمال‌ الدين‌ حسين‌ كاشفي‌ - واعظ‌، نويسنده‌ و فقيه‌ دوره‌ تيموري‌ -در 910 ه . ق‌ در سبزوار وفات‌ يافت‌. آرامگاه‌ وي‌ در ناحيه‌ جنوب‌ شرقي‌ سبزوار، در كنار خيابان‌ نظام‌ الملك‌(شهدا) قرار دارد. بناي‌ آن‌، آميزه‌اي‌ از معماري‌ كهنه‌ و نو است‌. كه‌ در سه‌ طبقه‌ ساخته‌ شده‌ است‌. نماي‌ ساختمان‌،آجر كاري‌ است‌ و نوار كاشي‌ كاري‌ ظريف‌ و زيبايي‌، همه‌جا در زير قرنيز ديوارها، بنا را دور مي‌زند كه‌ در سه‌طبقه‌ عيناً تكرار شده‌ است‌. سنگ‌ قبر در وسط‌ آرامگاه‌ نصب‌ شده‌ و مقطع‌ آن‌ ذوزنقه‌اي‌ شكل‌ است‌. اين‌ بنا درسال‌ 1356 ه . ش‌ به‌ سفارش‌ انجمن‌ آثار ملي‌ بنا گرديده‌ است‌.


آرامگاه مولانا زين الدين ابوبکر تايبادي،تايباد
زين‌الدين‌ ابوبكر، يكي‌ از صوفيان‌ برجسته‌ قرن‌ هشتم‌ هجري‌ است‌كه‌ در سال‌ 791 ه . ق‌ وفات‌ يافته‌ است‌. مقبره‌ مولانا زين‌ الدين‌ ابوبكر، در ابتداي‌ جاده‌ تايباد به‌ خواف واقع‌ شده‌است‌. بر اطراف‌ مرقد، معجري‌ كشيده‌ شده‌ است‌ و دو لوح‌ سنگي‌ خاكستري‌ رنگ‌، يكي‌ بر روي‌ قبر و ديگري‌ دربالاي‌ سر آن‌ بصورت‌ افراشته‌ قرار داده‌ شده‌اند. معجر خاكستري‌ در سال‌ 1030 ه . ق‌ توسط‌ شخصي‌ بنام‌«خواجه‌ درويش‌» تقديم‌ مزار شده‌ است‌.
در برابر مزار مزبور، بناي‌ مجللي‌ وجود دارد كه‌ در سال‌ 848 ه . ق‌توسط‌ پيراحمدخوافي‌ - وزير شاهرخ‌، پسر تيمور - جهت‌ مسجد و نماز خانه‌ بنا گرديده‌ است‌. در شرق‌ مقبره‌مولانا، در ميان‌ قبرستاني‌ بنايي‌ قرار دارد كه‌ به‌ مقبره‌ شيخ‌ زين‌ الدين‌ علي‌ - پدر شيخ‌ زين‌ الدين‌ ابوبكر -منسوب‌ است‌.


آرامگاه نظام الملک بکراوي،نيشابور
اين‌ آرامگاه‌ در كدكن‌ نيشابور واقع‌ شده‌ است‌. قديمي‌ترين‌ مسجد اين‌ شهرروي‌ تپه‌اي‌ در محله‌ بالاي‌ شهر ساخته‌ شده‌ است‌. مقبره‌ نظام‌ الملك‌ الخلوي‌ البكروي‌ به‌ ضلع‌ شرقي‌ ايوان‌مسجد متصل‌ است‌. بناي‌ مقبره‌ را با آجر و گچ‌ ساخته‌اند و خارج‌ سقف‌ آن‌ با كاشي‌ فيروزه‌اي‌ مزين‌ بوده‌ است‌ وهمچنين‌ تمام‌ ازاره‌ داخل‌ مقبره‌ تا قريب‌ به‌ يك‌ ذرع‌، كاشي‌ مسدس‌ داشته‌ كه‌ اكنون‌ مفقود شده‌ است‌. بالاي‌ ازاره‌كاشي‌ كاري‌ شده‌، كتيبه‌اي‌ با خط‌ ثلث‌ متوسط‌ برجسته‌ نصب‌ است‌ كه‌ بر آن‌ قسمتي‌ از سوره‌ يس‌ را نوشته‌اند. درخلال‌ باقيمانده‌ كتيبه‌، عبارت‌ «في‌ شهر ذي‌ الحجه‌ 906» نوشته‌ شده‌ است‌. شيخ‌ معزالدين‌ نظام‌ الملك‌ بن‌الملك‌ بن‌ شيخ‌ شهاب‌ الدين‌ سلام‌ الله در سال‌ 938 ه . ق‌ وفات‌ يافته‌ است‌.
 

مقبره پير پالاندوز،مشهد
اين‌ مقبره‌ در قسمت‌ شمال‌ شرقي‌ مجموعه‌ حرم‌ حضرت‌ رضا(ع‌)قرار دارد و شامل‌ بنايي‌ چهارگوش‌ با گنبدي‌ برفراز آن‌ و ايوان‌ آجري‌ در مقابل‌ است‌. در داخل‌ بقعه‌، شاه‌نشيني‌ است‌ كه‌ در بالاي‌ آن‌ يزدي‌ بندي‌ هايي‌ اجرا شده‌ است‌. نماي‌ خارجي‌ بنا با ايجاد طاق‌ نماهاي‌ تيزه‌دارآجري‌ و پشت‌ بغل‌هاي‌ كاشي‌ و قاب‌هاي‌ مستطيل‌ تزئيني‌ برفراز آنها منظره‌اي‌ زيبا دارد.سطح‌ گنبد پيازي‌ شكل‌بنا داراي‌ پوشش‌ ساده‌اي‌ از كاشي‌ فيروزه‌اي‌ است‌. اين‌ بنا از آثار دوران‌ صفوي‌ است‌ و در سال‌ 985 ه . ق‌ ساخته‌شده‌ است‌. محمد عارف‌ عباسي‌، ملقب‌ به‌ پالان‌ دوز از عرفاي‌ سلسله‌ ذهبيه‌ است‌.


آرامگاه قطب الدين حيدر،تربت حيدريه
اين‌ آرامگاه‌ مجموعه‌اي‌ وسيعي‌ مشتمل‌ بر سردر ورودي‌ و هشتي‌، صحن‌بزرگ‌ و صحن‌ كوچك‌، گنبد خانه‌ با ايوان‌ مقابل‌ مسجد و بناي‌ شرق‌ تربت‌ خانه‌ و سردابه‌ است‌، كه‌ در ضلع‌جنوبي‌ خيابان‌ قائم‌ مقام‌ تربت‌ حيدريه واقع‌ شده‌ است‌. مجموعه‌ مزبور به‌ اعتبار تربت‌ قطب‌ الدين‌ حيدر - سرسلسله‌ فرقه‌ حيدريه‌ (681 - 531 ه . ق‌) و از قطب‌هاي‌ بزرگ‌ عارفان‌ - احداث‌ شده‌ كه‌ در طول‌ زمان‌ تغييراتي‌نيز يافته‌ است‌. در وسط‌ آرامگاه‌، ضريحي‌ چوبين‌ قرار دارد كه‌ قديمي‌ترين‌ تاريخ‌ بنا، يعني‌ 987 ه . ق‌ بر روي‌ آن‌خوانده‌ مي‌شود.
در ايوان‌ كتيبه‌اي‌ سنگي‌ به‌ خط‌ محمد يوسف‌ الحسيني‌ وجود دارد. براساس‌ اين‌ كتيبه‌، مسجداين‌ آرامگاه‌ در سال‌ 1045 ه. ق‌ و در زمان‌ شاه‌ صفي‌ تعمير شده‌ است‌. براساس‌ كتيبه‌ مزار، بناي‌ مزبور در زمان‌شاه‌ عباس‌ اول‌ نيز مرمت‌ شده‌ است‌. تاريخ‌ بناي‌ مجموعه‌ به‌ قرن‌ نهم‌ هجري‌ قمري‌ مربوط‌ است‌. مجموعه‌ بناي‌آرامگاه‌ قطب‌ الدين‌ حيدر در فهرست‌ آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.


آرامگاه سيد حسن مدرس،کاشمر
اين‌ بنا آرامگاه‌ سيد حسن‌ مدرس‌، از چهره‌هاي‌ برجسته‌ تاريخ‌ معاصر ايران‌است‌ كه‌ در ماه‌ رمضان‌ 1357 ه . ق‌ برابر با آذر 1317 ه . ش‌ توسط‌ عوامل‌ پهلوي‌ اول‌، با چاي‌ آلوده‌ به‌ سم‌ به‌شهادت‌ رسيده‌ است‌. جسد او را در محلي‌ بيرون‌ از شهر كاشمر كه‌ آن روزها به‌ تپه‌ آخوند معروف‌ بود، دفن‌ كردند.مقبره‌ اين‌ شهيد تا بحال‌ چندين‌ بار تجديد بنا شده‌ است‌ و بناي‌ فعلي‌ آن‌ نيز به‌ امر امام‌ (ره‌) و كوشش‌ و همت‌توليت‌ آستان‌ قدس‌ نوسازي‌ شده‌ است‌.


آرامگاه شاه قاسم انوار،تربت جام
سيد معين‌ الدين‌ علي‌ بن‌ نصير هارون‌ ابوالقاسم‌ حسيني‌ سرابي‌ تبريزي‌، يكي‌از صوفيان‌ بزرگ‌ سده‌ هشتم‌ و نهم‌ هجري‌ قمري‌ است‌. مقبره‌ وي‌ كه‌ از آثار امير علي‌ شيرنوايي‌ است‌، در كنارروستاي‌ لنگر در 24 كيلومتري‌ شمال‌ غربي‌ تربت‌ جام واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا بصورت‌ مربع‌ مستطيل‌ با دو ايوان‌در جبهه‌هاي‌ جنوب‌ غربي‌ و شمال‌ شرقي‌ است‌ و حجره‌هايي‌ در طرفين‌ ايوان‌ شمال‌ شرقي‌ و ضلع‌ شمالي‌ دارد.بنا داراي‌ 80/24 متر طول‌ و 60/20 متر عرض‌ است‌. شكل‌ داخلي‌ بنا، چهار تاقي‌ است‌ كه‌ مقبره‌ منسوب‌ به‌ شاه‌قاسم‌ در شاه‌ نشين‌ نيم‌ هشت‌ ضلعي‌ شمال‌ شرقي‌ واقع‌ شده‌ است‌.
ايوان‌ اصلي‌ بنا در حدود 10 متر طول‌، 70/6متر عرض‌ و 10 متر ارتفاع‌ دارد. در حجره‌ سمت‌ راست‌، قبر منسوب‌ به‌ پسر شاه‌ قاسم‌ قرار دارد. بنظر مي‌رسداين‌ بنا بعنوان‌ خانقاه‌ يا لنگر و محل‌ تجمع‌ مريدان‌ مورد استفاده‌ بوده‌ است‌. در ايوان‌ جنوبي‌ كتيبه‌ جالبي‌ به‌ خط‌نستعليق‌ به‌ تاريخ‌ 1046 ه . ق‌ كه‌ حاوي‌ فرمان‌ است‌، نصب‌ شده‌ كه‌ حاكي‌ از تخفيف‌ ماليات‌ هفت‌ گروه‌ از مردم‌تربت‌جام‌ است‌.


آرامگاه شيخ عطار نيشابوري،نيشابور
فريدالدين‌ ابوحامدمحمدبن‌ ابوبكر ابراهيم‌ بن‌ اسحاق‌ عطار نيشابوري‌،شاعر و عارف‌ نامي‌ ايران‌ در حدود سال‌ 540 متولد شد و 618 ه . ق‌ جهان‌ را بدرود گفت‌. مقبره‌ عطار نيشابوري‌در فاصله‌ 6 كيلومتري‌ شرق‌ نيشابور، در نزديكي‌ امامزاده‌ محروق و آرامگاه‌ خيام واقع‌ گرديده‌ است‌. بناي‌ آرامگاه‌با نقشه‌ هشت‌ ضلعي‌ و با گنبد كاشي‌كاري‌ شده‌ پيازي‌ شكل‌ طراحي‌ و اجرا شده‌ و چهار در ورودي‌ دارد و ورودي‌اصلي‌ آن‌ از ضلع‌ شمالي‌ است‌. در نماي‌ خارجي‌ بنا، چهار غرفه‌ طراحي‌ و اجرا شده‌ كه‌ با كاشي‌هاي‌ سبز و زرد وآبي‌ تزئين‌ شده‌اند.
نماي‌ داخلي‌ بنا از گچ‌ پوشيده‌ شده‌ و چهار شاه‌نشين‌ دارد. قبر عطار نيشابوري‌ در وسط‌ اين‌بقعه‌ قرار دارد و در سمت‌ جنوب‌ غربي‌ سنگ‌ قبر، ستون‌ سنگي‌ هشت‌ تركي‌ به‌ ارتفاع‌ سه‌ متر نصب‌ شده‌ است‌.آرامگاه‌، 119 متر مربع‌ مساحت‌ و حياط‌ و باغچه‌ سرسبزي‌ دارد كه‌ مقبره‌ كمال‌ الملك‌ نقاش‌ معروف‌ ايراني‌ درآن‌ قرار دارد.
 

آرامگاه شيخ شاه علي اسفرايني،مشهد
اين‌ مقبره‌ كه‌ به‌ عارف‌ بزرگ‌، شيخ‌ شاه‌ علي‌ اسفرايني‌ از اقطاب‌ سلسله‌ذهبيه‌ تعلق دارد، در باغ‌ شخصي‌ آن‌ بزرگوار در محله‌ قلعه‌ نو خواجه‌ها قرار گرفته‌ است‌. اين‌ بقعه‌ در زميني‌ به‌ مساحت‌500 متر مربع‌ احداث‌ شده‌ كه‌ در حال‌ حاضر ستون‌ِ گلي‌ روي‌ مقبره‌ فروريخته‌ است‌. اين‌ عارف‌ معروف‌، داماد وشاگرد شيخ‌ رشيدالدين‌محمدبيدوازي‌ است‌.
 

آرامگاه شيخ طبرسي،مشهد
در ابتداي‌ خيابان‌ طبرسي‌ مشهد و در باغ‌ رضوان‌، مقبره‌ شيخ‌ امين‌ الدين‌ ابوعلي‌فضل‌ بن‌ حسن‌ قرار گرفته‌ است‌ كه‌ در فقه‌ و تفسير قرآن‌ از اساتيد نامور شيعه‌ محسوب‌ مي‌شود. اين‌ محل‌ به‌مفسل‌ الرضا نيز مشهور است‌. گفته‌ مي‌شود حضرت‌ رضا (ع‌) را پس‌ از شهادت‌ در همين‌جا غسل‌ داده‌اند.


آرامگاه تيموري،شيروان
اين‌ بنا تاريخي‌ در 6 كيلومتري‌ شيروان و در قسمت‌ شمال‌ شرقي‌ مقبره‌ امامزاده‌ حمزه‌رضا (ع‌) واقع‌ شده‌ است‌. بناي‌ مقبره‌ مربوط‌ به‌ دوران‌ تيموريان‌ (سال‌ 785 ه . ق‌) است‌. ساختمان‌ مقبره‌ خشتي‌و نماي‌ خارجي‌ آن‌، هشت‌ ضلعي‌ است‌. قسمت‌ داخلي‌ بنا چهار گوشه‌ است‌. ارتفاع‌ گنبد آن‌ از قسمت‌ فوقاني‌ بنا5/2 متر است‌. مقبره‌ تيموري‌ به‌ يكي‌ از سرداران‌ معروف‌ امير تيمور گوركان‌ تعلق‌ دارد. اين‌ مقبره‌ در زير داراي‌نقب‌ هايي‌ به‌ طرفين‌ است‌ كه‌ يكي‌ از اين‌ نقب‌ها تا فاصله‌ 200 متري‌ ادامه‌ دارد. قسمت‌ داخلي‌ بنا، گچبري‌ وبالاي‌ سردرها، دورتادور به‌ رنگ‌ فيروزه‌اي‌ گچبري‌ و كتيبه‌ نويسي‌ شده‌ است‌.


مجموعه آثار کلات نادري،کلات
حصار كلات‌ با 35 كيلومتر طول‌ و 10 كيلومتر عرض‌ در فاصله‌ 180 كيلومتري‌شمال‌ مشهد واقع‌ شده‌ است‌. آثار باستاني‌ اين‌ منطقه‌ به‌ دوره‌ نادر شاه‌ تعلق‌ دارند و عبارتند از: برج‌هاي‌ ديده‌باني‌اطراف‌ شهر كلات‌ كه‌ در فاصله‌ 1155 و1160 ه . ق‌ ساخته‌ شده‌اند
كتيبه‌ نادري‌ واقع‌ در خارج‌ از قلعه‌ نادري‌(دربند نفقي‌) به‌ زبان‌ تركي‌ و به‌ خط‌ نستعليق‌ در بدنه‌ كوه‌، دروازه‌ ورودي‌، دروازه‌ دهچه‌، دروازه‌ چوب‌ بست‌،دروازه‌ گشتانه‌، دروازه‌ نفقي‌، دربند ارغون‌ شاه‌، عمارت‌ خورشيد، دربند نفقي‌ و تخت‌ دختر كه‌ بر روي‌ تپه‌ نزديك‌دروازه‌ نفقي‌ و به‌ امر نادرشاه‌ ساخته‌ شده است ، قرار دارد‌ و اكنون‌ آثاري‌ پراكنده‌ از آن‌ بنا برجاي‌ مانده‌ است‌.


شهر باستاني توس،توس
توس‌ در اواخر حكومت‌ ساسانيان‌ يكي‌ از شهرهاي‌ بر سر راه‌ گرگان ونيشابور به‌ مرو، نسا و باختر بوده‌ است‌. بعد از جنگ‌ نهاوند راه‌ شرق‌ براي‌ عبور سپاهيان‌ عرب‌ هموار گشت‌. فتح‌خراسان در سال‌هاي‌ 29 و 30 هجري‌ توسط‌ عبدالله بن‌ عامر اتفاق‌ افتاد و توس‌ در قلمرو سرزمين‌هاي‌ شرق‌اسلامي‌ در آمد. آثار بازمانده‌ شهر قديمي‌ توس‌ عبارتند از:
برج‌ و باروي‌ قديمي‌ پيرامون‌ شهر و بنايي‌ آجري‌ وگنبددار با 25 متر ارتفاع‌ كه‌ به‌ گنبد هارونيه مشهور است‌. در اين‌ شهر قطعات‌ سفال‌، شيشه‌، آجر و فلز كشف‌ شده‌است‌. آثار بجامانده‌ در ويرانه‌هاي‌ توس‌ به‌ دوران‌ ساسانيان‌، سلجوقيان‌، تيموريان‌ و دوران‌ قاجار تعلق‌ دارند.


آرامگاه مولانا حسين کاشفي،سبزوار
مولانا كمال‌ الدين‌ حسين‌ كاشفي‌ - واعظ‌، نويسنده‌ و فقيه‌ دوره‌ تيموري‌ -در 910 ه . ق‌ در سبزوار وفات‌ يافت‌. آرامگاه‌ وي‌ در ناحيه‌ جنوب‌ شرقي‌ سبزوار، در كنار خيابان‌ نظام‌ الملك‌(شهدا) قرار دارد. بناي‌ آن‌، آميزه‌اي‌ از معماري‌ كهنه‌ و نو است‌. كه‌ در سه‌ طبقه‌ ساخته‌ شده‌ است‌. نماي‌ ساختمان‌،آجر كاري‌ است‌ و نوار كاشي‌ كاري‌ ظريف‌ و زيبايي‌، همه‌جا در زير قرنيز ديوارها، بنا را دور مي‌زند كه‌ در سه‌طبقه‌ عيناً تكرار شده‌ است‌. سنگ‌ قبر در وسط‌ آرامگاه‌ نصب‌ شده‌ و مقطع‌ آن‌ ذوزنقه‌اي‌ شكل‌ است‌. اين‌ بنا درسال‌ 1356 ه . ش‌ به‌ سفارش‌ انجمن‌ آثار ملي‌ بنا گرديده‌ است‌.


کاخ خورشيد،توس
كاخ‌ خورشيد از آثار دوره‌ نادرشاه‌ افشار است‌ و احتمالاً براي‌ سكونت‌ خانواده‌ سلطنتي‌احداث‌ شده‌ است‌. نماي‌ اين‌ كاخ‌ استوانه‌اي‌ است‌ كه‌ با سنگ‌هاي‌ مرمر سياه‌ تزئين‌ شده‌ است‌. اين‌ كاخ‌ در حال‌حاضر 20 متر ارتفاع‌ و 12 اتاق‌ دارد كه‌ داخل‌ اتاق‌ها با نقاشي‌ و گچبري‌ تزئين‌ شده‌اند. در وسط‌ اين‌ بنا، از سطح‌پشت‌ بام‌ طبقه‌ اول‌ برجي‌ مدور با ترك‌هاي‌ شبيه‌ نيم‌ ستون‌ معروف‌ به‌ خياري‌ احداث‌ شده‌ است‌. اين‌ قصر درنيمه‌ دوم‌ قرن‌ دوازدهم‌ ه . ق‌ ساخته‌ شده‌ است‌.


مدرسه نواب،مشهد
اين‌ مدرسه‌ در خيابان‌ علياي‌ مشهد واقع‌ شده‌ است‌ و به‌ دوره‌ شاه‌ سليمان‌ صفوي‌ مربوط‌است‌. اين‌ مدرسه‌ دو طبقه‌ به‌ امر ابوصالح‌ رضوي‌ از اشراف‌ و سادات‌ مشهد، و معروف‌ به‌ نواب‌ احداث‌ شده‌است‌.


مدرسه پريزاد،مشهد
در سالي‌ كه‌ گوهرشاد، همسر شاهرخ‌ ميرزا، به‌ ساختن‌ مسجد گوهرشاد مشغول‌ بود،پريزاد، كنيز وي‌ نيز مدرسه‌اي‌ در كنار مسجد گوهرشاد احداث‌ كرد. اين‌ مدرسه‌ در سال‌ 1091 به‌ امرنجف‌قلي‌خان‌، بيگلر بيگي‌ قندهار، مرمت‌ گرديد


مدرسه غياثيه(خارگرد)،خواف
مدرسه‌ خارگرد از ابنيه‌ قرن‌ نهم‌ هجري‌ قمري‌ است‌ كه‌ در روستاي‌ خارگرد خواف‌واقع‌ شده‌ و در سال‌ 848 هجري‌ قمري‌ احداث‌ شده‌ است‌. باني‌ مدرسه‌ خواجه‌ غياث‌ الدين‌ پيراحمد خوافي‌وزير سلطان‌ شاهرخ‌ بهادر تيموري‌ است‌ و معماران‌ آن‌ استاد قوام‌ الدين‌ و غياث‌ الدين‌ شيرازي‌ بوده‌اند. اين‌مدرسه‌ چهارگوش‌ چهار ايوان‌ دارد كه‌ دهانه‌ هر ايوان‌ آن‌ 5/4 متر و بلندي‌ آن‌ها نيز 11 متر است‌. مدرسه‌ شامل‌32 حجره‌ فوقاني‌ و تحتاني‌ است‌ و صحن‌ و حجره‌هاي‌ آن‌ دو طبقه‌ مي‌باشد. تزئينات‌ بنا از كاشي‌ و سنگ‌ مرمراست‌.


مصلاي قديمي مشهد،مشهد
اين‌ بنا در قسمت‌ شرقي‌ شهر مشهد واقع‌ شده‌ و در سال‌ 1087 ه . ق‌ ساخته‌ شده‌است‌. اين‌ بنا از يك‌ ايوان‌ بلند دو رواق‌ در طرفين‌ آن‌، يك‌ گنبد آجري‌ و تزئينات‌ كاشي‌كاري‌ معرق‌ و مقرنس‌كاري‌هاي‌ گچي‌ تشكيل‌ يافته‌ است‌.


مجموعه آستانه قدس رضوي، مشهد
اين‌ مجموعه‌ كه‌ در مركز مشهد مقدس‌ واقع‌ شده‌ و يكي‌ از باشكوه‌ترين‌ ووسيع‌ترين‌ مجموعه‌هاي‌ آرامگاهي‌ جهان‌ اسلام‌ است‌، طي‌ قرون‌ متمادي‌ بر مزار حضرت‌ علي‌ بن‌ موسي‌الرضا(ع‌) (203 - 148 ه . ق‌) شكل‌ گرفته‌ و آثار تاريخي‌ و هنري‌ ارزشمندي‌ از قرون‌ مختلف‌ را در بر دارد.
تاريخچه‌ ساختمان‌:
در سال‌ 203 و به‌ قولي‌ 202 ه . ق‌ پس‌ از شهادت‌ امام‌ رضا (ع‌)، پيكر مطهر وي‌ را در بقعه‌اي‌بر روي‌ گور هارون‌ الرشيد به‌ خاك‌ سپردند. از اين‌ بقعه‌ هم‌ اكنون‌ 2 متر از ديوار چينه‌اي‌ آن‌ باقي‌ مانده‌ و بقيه‌ بناي‌حرم‌ بر روي‌ آن‌ ساخته‌ شده‌ است‌. گويا مقدسي‌ نخستين‌ كسي‌ است‌ كه‌ از آن‌ به‌ عنوان‌ مشهد تعبير كرده‌ است‌. ابن‌حوقل‌ نيز از «مشهد الرضا» نام‌ برده‌ است‌. سبكتكين‌ (387 - 366 ه . ق‌) پادشاه‌ متعصب‌ غزنوي‌، حرم‌ مطهر راويران‌ و زيارت‌ آن‌ را ممنوع‌ كرد. پس‌ از آن‌ عبيدالدوله‌ فائق‌ در تكميل‌ بقعه‌ و آباداني‌ مشهد كوشيد. سلطان‌محمود غزنوي‌، بناي‌ بقعه‌ را بار ديگر بر روي‌ بازمانده‌ ديوارهاي‌ گلين‌ با آجر بر پا ساخت‌ و مناره‌اي‌ نيز بدان‌افزود.
باتوجه‌ به‌ سنگ‌ نوشته‌ موزه‌ آستانه‌ به‌ نظر مي‌رسد كه‌ بناي‌ حرم‌ در سال‌ 516 ه . ق‌ تجديد يا تعمير شده‌است‌. بناي‌ بقعه‌ در هنگام‌ حمله‌ غزها به‌ سال‌ 548 ه . ق‌ آسيب‌ فراوان‌ ديد. در روزگار سلطان‌ سنجر سلجوقي‌(511 - 552 ه . ق‌) شرف‌الدين‌ ابوطاهر بن‌ سعد بن‌ علي‌ قمي‌ پس‌ از مرمت‌ بنا، گنبدي‌ نيز بر آن‌ ساخت‌. دخترمحمود سلجوقي‌ ، ازاره‌ حرم‌ را با كاشي‌هاي‌ نفيس‌ شش‌ و هشت‌ ضلعي‌ و ستاره‌اي‌ تزئين‌ كرد كه‌ نام‌ وي‌ و تاريخ‌تزئين‌، بر كاشي‌ ثبت‌ است‌.
در دوره‌ خوارزمشاهيان‌ تعميرات‌ و تزئيناتي‌ در ساختمان‌ آن‌ به‌ عمل‌ آمد. در اين‌دوره‌ (سال‌ 612 ه. ق‌) كتيبه‌ كاشي‌ خشتي‌ بسيار زيبايي‌ به‌ خط‌ ثلث‌ برجسته‌ بر روي‌ ديوار دو طرف‌ درِ ورودي‌حرم‌ - از جانب‌ رواق‌ دارالحفاظ‌ - نصب‌ شد كه‌ بر روي‌ آن‌ نام‌ و نسب‌ حضرت‌ رضا (ع‌) تا حضرت‌ اميرالمؤمنين‌علي‌ (ع‌) ذكر شده‌ است‌.
در سال‌ 618 ه . ق‌ هنگام‌ حمله‌ «تولي‌»، پسر چنگيز، بقعه‌ رضوي‌ دچار ويراني‌ شد. غازان‌ خان‌ و سپس‌سلطان‌ محمد خدابنده‌ الجايتو ضمن‌ تعمير، در تزئين‌ و آباداني‌ روضه‌ رضوي‌ كوشيدند.
«ابن‌ بطوطه‌» در سال‌734 ه . ق‌ به‌ عمارت‌ زيبا و كاشي‌ كاري‌ شده‌ و ضريح‌ نقره‌اي‌ مرقد اشاره‌ مي‌كند. در قرن‌ هشتم‌، آثار آستان‌ قدس‌عبارت‌ از حرم‌، مسجد بالاسر و چند بناي‌ كوچك‌ متصل‌ به‌ ضلع‌ شمالي‌ يك‌ مدرسه‌ بوده‌ است‌.
در زمان‌ شاهرخ‌و همسرش‌ گوهرشاد، آستان‌ قدس‌ توسعه‌ چشمگيري‌ پيدا كرد. مسجد گوهرشاد، در سمت‌ قبله‌ حرم‌ مطهر برپاشد. سپس‌ بناي‌ دارالحفاظ‌، دارالسياده‌ و «تحويل‌ خانه‌» يا خزانه‌ برپاشد. در عهد شاهرخ‌، سه‌ مدرسه‌ پريزاد،بالاسر و دودر ساخته‌ شد. به‌ كوشش‌ امير علي‌ شير نوايي‌ صحن‌ كهنه‌ و اساس‌ ايوان‌ طلا به‌ وجود آمد و در زمان‌شاه‌ عباس‌ اول‌ وسعت‌ يافت‌. شاه‌ طهماسب‌ صفوي‌، مناره‌ نزديك‌ گنبد را مرمت‌ و طلاكاري‌ كرد. بعد از غارت‌خشت‌هاي‌ طلاي‌ گنبد در شورش‌ عبدالمؤمن‌ خان‌ ازبك‌ ، شاه‌ عباس‌ در سال‌ 1010 ه . ق‌ به‌ تجديد بناي‌ آن‌دستور داد كه‌ شرح‌ آن‌ در كتيبه‌ ميناكاري‌ شده‌ گنبد به‌ خط‌ عليرضا عباسي‌ نقش‌ بسته‌ است‌.
رواق‌ «توحيد خانه‌»در شمال‌ حرم‌، از آثار منسوب‌ به‌ ملامحسن‌ فيض‌ است‌. رواق‌ «الله وردي‌خان‌» و رواق‌ «حاتم‌ خاني‌» ازساخته‌هاي‌ الله وردي‌خان‌ و حاتم‌ بيك‌ اردوبادي‌ است‌. شاه‌ عباس‌ دوم‌، صحن‌ عتيق‌ را تعمير و كاشي‌ كاري‌ كرد.شاه‌ سليمان‌ نيز گنبد حرم‌ مطهر را كه‌ در اثر زلزله‌ شكاف‌ برداشته‌ بود مرمت‌ كرد و چندين‌ مدرسه‌ ساخت‌.
دردوره‌ نادرشاه‌ افشار، ايوان‌ طلاي‌ صحن‌ عتيق‌ و مناره‌ بالاي‌ آن‌ تعمير و طلاكاري‌ گرديد.
ساختمان‌ صحن‌ جديددر دوره‌ فتحعلي‌ شاه‌ قاجار آغاز و در زمان‌ ناصرالدين‌ شاه‌ به‌ پايان‌ رسيد. ناصرالدين‌ شاه‌ دستور داد ازاره‌ ديوار تابالاي‌ ايوان‌ ناصري‌ و سقف‌ مقرنس‌ آن‌ را با خشت‌هاي‌ طلا بپوشانند.در ايام‌ مظفرالدين‌ شاه‌ نيز هر دو صحن‌جديد و عتيق‌ تعمير شدند
در سال‌ 1330 ه . ق‌ ارتش‌ روسيه‌ صدمات‌ زيادي‌ به‌ اين‌ مجموعه‌ وارد ساخت‌. درسال‌ 1307 ه . ش‌ تغييري‌ اساسي‌ در شبكه‌ پيرامون‌ مجموعه‌ به‌ عمل‌ آمد و سپس‌ بناهاي‌ موزه‌، كتابخانه‌ و تالارتشريفات‌ احداث‌ گرديدند. به‌ سال‌ 1350 ه. ش‌ واحدهاي‌ بافت‌ تاريخي‌ اين‌ مجموعه‌ ويران‌ و به‌ فضاي‌ سبزتبديل‌ شد. طرح‌گسترش‌ مجموعه‌ در دست‌ اجراست‌. مجموعه‌ حاضر شامل‌ حرم‌، ايوان‌ها، صحن‌ها، مدرسه‌ها، رواق‌ها و گنبدو گلدسته‌، موزه‌، كتابخانه‌ و ساير بناهاي‌ مربوط‌ است‌.
ديگر بناهاي‌ معروف‌ اين‌ مجموعه‌ عبارتند از: حرم‌ مطهرو ملحقات‌ آن‌، صحن‌هاي‌ عتيق‌، امام‌ خميني‌، جديد، قدس‌، جمهوري‌ اسلامي‌، رواق‌هاي‌ دارالسياده‌،دارالسعاده‌، دارالضيافه‌، دارالذكر، دارالسرور، دارالعزه‌، دارالسلام‌، دارالشكر، دارالفيض‌، توحيد خانه‌، حاتم‌خاني‌،الله وردي‌خان‌، و مسجد بالاسر.
مسجد گوهرشاد:اين‌ مسجد در سال‌ 821 ه . ق‌ توسط‌ گوهرشاد ، زوجه‌ شاهرخ‌ تيموري‌ ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌مسجد با صحن‌ بزرگي‌ در ميان‌، به‌ شيوه‌ مساجد چهارايواني‌ ايران‌ ساخته‌ شده‌ است‌. خطوط‌ ثلث‌ زيباي‌ اين‌مسجد، به‌ دست‌ بايسنقر ميرزا، فرزند شاهرخ‌ تيموري‌ نگاشته‌ شده‌ است‌. مهم‌ترين‌ قسمت‌ اين‌ مسجد ،ايوان‌جنوبي‌ آن‌ است‌ كه‌ با مقرنس‌ كاري‌ و كتيبه‌هاي‌ نفيس‌ آذين‌ شده‌ است‌. در طرفين‌ اين‌ ايوان‌، مناره‌هاي‌ توپري‌ به‌ضخامت‌ 6 متر و ارتفاع‌ مساوي‌ ايوان‌ قرار گرفته‌اند كه‌ از رانِش‌ِ تاق‌ ايوان‌ جلوگيري‌ مي‌كنند.
گنبد اصلي‌ مسجد(به‌ دهانه‌ 15 متر و دو پوسته‌) در گلوله‌ باران‌ ارتش‌ روسيه‌ در سال‌ 1330 ه . ق‌ آسيب‌ ديده‌ و در سال‌ 1339 ه .ش‌ برچيده‌ شده‌. گنبد فعلي‌، از بتون‌ مسلح‌ و با همان‌ اندازه‌ اصلي‌ جايگزين‌ آن‌ شده‌ است‌. اين‌ مسجد يك‌ بار دردوره‌ صفوي‌ سال‌ 1052 ه . ق‌ و يك‌ بار در دوره‌ قاجاريه‌ تعمير و تزئين‌ شده‌ است‌.


بقعه بيلدارباشي،سبزوار
اين‌ بقعه‌ در روستاي‌ فسنفر، در حومه‌ شهرستان‌ سبزوار واقع‌ شده‌ و از بناهاي‌ جالب‌دوره‌ صفوي‌ است‌. طرح‌ بنا از بيرون‌ هشت‌ ضلعي‌ و از داخل‌ چهار ضلعي‌ است‌. چهار ايوان‌ با خشت‌ در چهارجهت‌ اصلي‌ بنا وجود داشت‌. كه‌ امروزه‌ فقط‌ ايوان‌هاي‌ شمالي‌ و شرقي‌ آن‌ سالم‌ مانده‌اند. نقشه‌ چهار ضلعي‌ بنااز داخل‌ بوسيله‌ گوشواره‌هاي‌ لچكي‌ مقرنس‌ كاري‌ و به‌ 8 ضلعي‌ و سپس‌ به‌ دايره‌ تبديل‌ شده‌ است‌. در حد فاصل‌هر گوشواره‌ - يعني‌ در ابتداي‌ شروع‌ گنبد - يك‌ طاق‌ نماي‌ مقرنس‌ كاري‌ شده‌ آجري‌ تعبيه‌ شده‌ است‌. گنبد بنانزديك‌ به‌ 15 متر ارتفاع‌ دارد. داخل‌ بنا در اوايل‌ دوره‌ قاجار توسط‌ استاد اكبر تبريزي‌ مرمت‌ شده‌ است‌.


امامزاده احمد،گناباد
اين‌ آرامگاه‌ در قريه‌ بيمَرغ‌ در 25 كيلومتري‌ گناباد واقع‌ شده‌ است‌. مزار امامزاده‌احمد به‌ شكل‌ برج‌، هشت‌ ضلعي‌ است‌. گنبد مقبره‌ با كمك‌ گوشواره‌ها و به‌ بلندي‌ 4 متر استوار گرديده‌ است‌.ديوارهاي‌ داخلي‌ بنا داراي‌ نقاشي‌ها و طرح‌هاي‌ اسليمي‌ و يك‌ قرنيز به‌ ارتفاع‌ 40 سانتي‌ متر است‌. بناي‌ امامزاده‌از آثار دوره‌ صفوي‌ است‌. در كتيبه‌ ورودي‌ بنا، به‌ مرمت‌ آن‌ در قرن‌ سيزدهم‌ اشاره‌ شده‌ است‌. امامزاده‌ احمد رافرزند موسي‌ بن‌ جعفر (ع‌) مي‌دانند


امامزاده هفت معصوم،سبزوار
اين‌ آرامگاه‌ در مسير جاده‌ سبزوار به‌ جوين‌ واقع‌ شده‌ است‌ و شامل‌ بقعه‌ و ايوان‌مقابل‌ آن‌ است‌. طرح‌ بناي‌ بقعه‌ هشت‌ ضلعي‌ با گنبد كم‌ خيز عرق‌ چيني‌ نوك‌ تيز است‌ كه‌ بر روي‌ گردن‌ آن‌ طاق‌نماهايي‌ در گرداگرد تعبيه‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا از آثار قرن‌ نهم‌ ه . ق‌ است‌ كه‌ در عهد صفوي‌ ايواني‌ به‌ آن‌ افزوده‌ شده‌است‌. در داخل‌ طاق‌ نماهاي‌ رديف‌ پايين‌، نقاشي‌ هايي‌ صورت‌ گرفته‌ كه‌ به‌ قرن‌ اخير مربوط‌ است‌. طرح‌ هشت‌ضلعي‌ داخل‌ بنا، در بالا، به‌ شانزده‌ ضلعي‌ تبديل‌ شده‌ و گنبد بر آن‌ استوار شده‌ است‌. بر بالاي‌ طاق‌ نماهاي‌ رديف‌دوم‌ و در زير پايه‌ گنبد، كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ ثلث‌ وجود دارد كه‌ متن‌ آن‌ به‌ مدح‌ حضرت‌ پيامبر (ص‌) و ائمه‌ اطهار (ع‌)به‌ تاريخ‌ 819 ه . ق‌ مربوط‌ است‌. در داخل‌ ايوان‌ بقعه‌، دو سنگ‌ قبر زيبا قرار دارد كه‌ تاريخ‌ متن‌ يكي‌ از آنها به‌خط‌ ثلث‌ 969 ه . ق‌ است‌ و سنگ‌ قبر ديگر، به‌ خط‌ نستعليق‌ به‌ خواجه‌ جلال‌ الدين‌ محمد بن‌ رفعت‌ مربوط‌است‌. گفته‌ مي‌شود كه‌ اين‌ بقعه‌، محل‌ دفن‌ هفت‌ معصوم‌ از فرزندان‌ امام‌ موسي‌ كاظم‌(ع‌) ماصيه‌ و شش‌ برادراو است‌


امامزاده حمزه رضا،شيروان
اين‌ آرامگاه‌ در شش‌ كيلومتري‌ شيروان واقع‌ شده‌ و از آثار دوران‌ غزنوي‌ (قرن‌ پنجم‌هجري‌) است‌. اين‌ بنا از آجر و گچ‌ و چوب‌ ساخته‌ شده‌ است‌. در جانب‌ جنوبي‌ بقعه‌، ايوان‌ مستطيل‌ شكل‌ بزرگي‌قرار دارد كه‌ در دو سوي‌ آن‌، دو تالار مستطيل‌ شكل‌ دو طبقه‌ بصورت‌ قرينه‌ ايجاد شده‌ است‌. دو جانب‌ غربي‌ وشرقي‌ حرم‌ با ايوان‌ و دو غرفه‌ قرينه‌سازي‌ شده‌اند. در ضلع‌ شمالي‌ نيز ايواني‌ در وسط‌ و چهار غرفه‌ در دو جانب‌وجود دارد. ضريح‌ حرم‌ به‌ شكل‌ مكعب‌ مستطيل‌ مشبك‌ چوبي‌، در وسط‌ حرم‌ واقع‌ شده‌ است‌. در مجاور بقعه‌بناي‌ چهار تاقي‌ (مقبره‌ تيموري‌) قرار دارد كه‌ بنام‌ تپه‌ تيموري‌ معروف‌ است‌. امامزاده‌ حمزه‌ رضا را فرزند امام‌موسي‌ بن‌ جعفر (ع‌) مي‌دانند. اين‌ بنا در شمار آثار تاريخي‌ ايران‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌.
 

امامزاده محمد محروق،نيشابور
اين‌ آرامگاه‌ با گنبد كاشي‌ كاري‌ و ايوان‌هاي‌ بلند از ابنيه‌ زيباي‌ قرن‌ دهم‌ هجري‌ به‌شمار مي‌رود. كتيبه‌ كاشي‌ معرق‌ ايوان‌ و صندوق‌ منبت‌ و در ورودي‌ حرم‌ از زمان‌ شاه‌ طهماسب‌ اول‌ (قرن‌ دهم‌هجري‌) است‌. سنگي‌ از دوران‌ شاه‌ سلطان‌ حسين‌ صفوي‌، به‌ تاريخ‌ 1119 ه . ق‌ در اين‌ بنا نصب‌ شده‌ است‌.كاشي‌هاي‌ ازاره‌ آن‌ از زمان‌ نادر شاه‌ افشار (سال‌ 1145 ه . ق‌) باقي‌ مانده‌ است‌. انجمن‌ آثار ملي‌ ضمن‌ تعميرات‌اساسي‌، كاشي‌ كاري‌هاي‌ ايوان‌ و جبهه‌هاي‌ مختلف‌ آنرا مرمت‌ كرده‌ است‌. همچنين‌ كتيبه‌ منظومي‌ از زمان‌ شاه‌سلطان‌ حسين‌ صفوي‌ در سمت‌ راست‌ ايوان‌ بر روي‌ سنگ‌ نقر شده‌ است‌ كه‌ نشان‌ مي‌دهد در اواخر دوره‌ صفوي‌،محمدخان‌ نامي‌ در نيشابور به‌ بناي‌ مسجد و مصلا اقدام‌ نموده‌ است‌. در اين‌ بقعه‌ يكي‌ از اولاد حضرت‌ موسي‌بن‌ جعفر (ع‌) نيز مدفون‌ است‌. اين‌ امامزاده‌ در شمار آثار تاريخي‌ به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌


امامزاده شعيب،سبزوار
اين‌ آرامگاه‌ در ضلع‌ جنوبي‌ خيابان‌ رضوي‌ واقع‌ شده‌ است‌. بناي‌ امامزاده‌ چهار ايوان‌كاشي‌ كاري‌ در چهار طرف‌ دارد. سر در جنوبي‌ حرم‌ امامزاده‌ با كاشي‌، نرده‌كاري‌ شده‌ و در بالاي‌ سردر نيز به‌ خط‌نستعليق‌ عباراتي‌ نوشته‌ شده‌ است‌. بلندي‌ حرم‌ در حدود ده‌ متر است‌ و بخش‌ وسيعي‌ از ديواره‌ حرم‌ و ايوان‌آيينه‌ كاري‌ شده‌ است‌. ضريح‌ امامزاده‌ در وسط‌ حرم‌ قرار دارد و از نقره‌ باستون‌هاي‌ طلا ساخته‌ شده‌ است‌. بربالاي‌ حرم‌ نيز گنبدي‌ كاشي‌ كاري‌ شده‌ با كتيبه‌ قرآني‌ احداث‌ شده‌ است‌. امامزاده‌ دو مناره‌ دارد كه‌ تا ارتفاع‌ 5متري‌ بصورت‌ مربع‌ و بعد از آن‌ به‌ شكل‌ هشت‌ ضلعي‌ و در آخر به‌ استوانه‌ تبديل‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا احتمالاً ازآثار دوره‌ صفوي‌ است‌ و در قرن‌ اخير بازسازي‌ و تزئين‌ و تعمير شده‌ است‌.
 

مسجد گوهرشاد،مشهد
اين‌ مسجد در سال 821 ه . ق‌ توسط‌ گوهرشاد ، زوجه‌ شاهرخ‌ تيموري‌ ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌مسجد با صحن‌ بزرگي‌ در ميان‌، به‌ شيوه‌ مساجد چهارايواني‌ ايران‌ ساخته‌ شده‌ است‌. خطوط‌ ثلث‌ زيباي‌ اين‌مسجد، به‌ دست‌ بايسنقر ميرزا، فرزند شاهرخ‌ تيموري‌ نگاشته‌ شده‌ است‌. مهم‌ترين‌ قسمت‌ اين‌ مسجد ،ايوان‌جنوبي‌ آن‌ است‌ كه‌ با مقرنس‌ كاري‌ و كتيبه‌هاي‌ نفيس‌ آذين‌ شده‌ است‌. در طرفين‌ اين‌ ايوان‌، مناره‌هاي‌ توپري‌ به‌ضخامت‌ 6 متر و ارتفاع‌ مساوي‌ ايوان‌ قرار گرفته‌اند كه‌ از رانِش‌ِ تاق‌ ايوان‌ جلوگيري‌ مي‌كنند.
گنبد اصلي‌ مسجد(به‌ دهانه‌ 15 متر و دو پوسته‌) در گلوله‌ باران‌ ارتش‌ روسيه‌ در سال‌ 1330 ه . ق‌ آسيب‌ ديده‌ و در سال‌ 1339 ه .ش‌ برچيده‌ شده‌. گنبد فعلي‌، از بتون‌ مسلح‌ و با همان‌ اندازه‌ اصلي‌ جايگزين‌ آن‌ شده‌ است‌. اين‌ مسجد يك‌ بار دردوره‌ صفوي‌ در سال‌ 1052 ه . ق‌ و يك‌ بار در دوره‌ قاجاريه‌ تعمير و تزئين‌ شده‌ است‌.


مسجد هفتاد و دو تن ،مشهد
اين‌ مسجد از بناهاي‌ تاريخي‌ قرن‌ نهم‌ ه . ق‌ است‌ كه‌ در ماه‌ رجب‌ سال‌855 ه . ق‌ به‌ دست‌ معماري‌ به‌ نام‌ «شمس‌ الدين‌ محمد تبريزي‌» ساخته‌ شده‌ است‌. اين‌ مسجد گنبدي‌ بزرگ‌ باكاشي‌ كاري‌، ايوان‌ و دو مناره‌ دارد. دو مناره‌ كاشي‌ كاري‌ شده‌ طرفين‌ ايوان‌ داراي‌ كتيبه‌ مي‌باشند در نماي‌ ايوان‌ نيزكتيبه‌ منظومي‌ قرار دارد كه‌ با خطوط‌ زرين‌ بر روي‌ كاشي‌ نگاشته‌ شده‌ است‌. اين‌ بنا در زمره‌ آثار تاريخي‌ استان‌خراسان رضوي به‌ ثبت‌ رسيده‌ است‌


قدمگاه ،مشهد
بقعه‌ قدمگاه‌ بناي‌ زيبايي‌ است‌ كه‌ از قرن‌ يازدهم‌ ه . ق‌ به‌ يادگار مانده‌ است‌. اين‌ بقعه‌ كه‌بصورت‌ هشت‌ گوش‌ با ايوان‌هاي‌ بلند و طاق‌ نماهاي‌ دو طبقه‌، به‌ كاشي‌هاي‌ خشت‌ هفت‌ رنگ‌ و قطار گچبري‌مزين‌ است‌ در وسط‌ باغ‌ بزرگي‌ در روستاي‌ قدمگاه‌ قرار دارد. اين‌ بنا به‌ امر شاه‌ سليمان‌ در سال‌ 1091 ه . ق‌ساخته‌ شده‌ است‌. در اين‌ بقعه‌ يك‌ پارچه‌ سنگ‌ وجود دارد كه‌ بر روي‌ آن‌ اثر دو ردپاي‌ بزرگ‌ منسوب‌ به‌ جاي‌پاي‌ حضرت‌ رضا (ع‌) ديده‌ مي‌شود. گنبد بزرگ‌ كاشي‌ قدمگاه‌ به‌ نرده‌كشي‌ در اشكال‌ لوزي‌ سفيد و فيروزه‌اي‌مزين‌ است‌. كتيبه‌اي‌ به‌ خط‌ ثلث‌ باقي‌ مانده‌ است‌ كه‌ نام‌ نويسنده‌ آن‌ "العبد محمد حسين"‌، در پايان‌ آن‌ قيد شده‌است‌.


تفرجگاه کوه سنگي،مشهد
مشهورترين‌ و زيباترين‌ گردشگاه‌ كنار شهر مشهد، بنام‌ كوه‌سنگي‌ مشهور است‌ كه‌ دردامنه‌ جنوبي‌ مشهد قرار دارد. در قسمت‌ جلو اين‌ تپه‌ عمارتي‌ ييلاقي‌ و استخر بزرگي‌ قرار دارد. استخر كوه‌سنگي‌به‌ طول‌ 100 و عرض‌ 60 متر عمق‌هاي‌ مختلف‌ دارد كه‌ از آب‌ قنات‌هاي‌ گناباد پر مي‌شود و آب‌ آن‌ از بلندي‌ كوه‌سنگي‌ بسوي‌ شهر سرازير مي‌گردد. در مسير اين‌ آب‌، بلوار بزرگي‌ با چهار پياده‌رو و سواره‌رو احداث‌ شده‌ است‌.درختان‌ در هشت‌ صف‌ منظم‌ قد برافراشته‌ و منظره‌اي‌ را ساخته‌اند كه‌ فوق‌ العاده‌ زيباست‌ و به‌ «دالان‌ بهشت‌» نيزمعروف‌ شده‌ است‌.


ييلاق اوغاز،شيروان
اين‌ منطقه‌ ييلاقي‌ در 45 كيلومتري‌ شمال‌ شرقي‌ شيروان قرار گرفته‌ است‌. رودخانه‌ كهنه‌اوغاز و باغ‌هاي‌ پر درخت‌ اطراف‌ آن‌، مناظر طبيعي‌ روستايي‌، جريان‌ دائمي‌ آب‌ و آبشارهاي‌ كوچك‌ طبيعي‌ وچشمه‌هاي‌ بكان‌ و فاطمه‌ خانم‌ جلوه‌هاي‌ ويژه‌ و جذابي‌ دارند


تفرجگاه طرقبه،مشهد
اين‌ تفرجگاه‌ از غرب‌ به‌ كوههاي‌ بينالود و از شمال‌ به‌ كوه‌ تخت‌ رستم‌ محدود مي‌شود ودر دامنه‌ كوههاي‌ بينالود واقع‌ شده‌ است‌. اين‌ منطقه‌ به‌ علت‌ جريان‌ چشمه‌سارها و سرسبزي‌ درختان‌ فراوان‌ ازمناطق‌ خوش‌ آب‌ و هواي‌ مشهد محسوب‌ مي‌شود.

تفرجگاه وکيل آباد،مشهد
پارك‌ وكيل‌آباد بخش‌ وسيعي‌ از روستاي‌ وكيل‌آباد است‌ كه‌ در جاده‌ مشهد - طرقبه‌ قرارگرفته‌ است‌. اين‌ پارك‌ از نظر انبوهي‌ درختان‌ و آب‌ جاري‌ و استخر، يكي‌ از تفرجگاه‌هاي‌ مطلوب‌ و بسيار زيباي‌شهر مشهد محسوب‌ مي‌شود


دره کشف رود،مشهد
رودخانه‌ كشف با 240 كيلومتر، از بلنديهاي‌ هزار مسجد و بينالود سرچشمه گرفته‌ و در اين‌ دره‌جريان‌ مي‌يابد. اين‌ دره‌ بوسيله‌ مجموعه‌اي‌ از تپه‌ها كه‌ در 20 كيلومتري‌ جنوب‌ شرق‌ قوچان قرار گرفته‌اند، از دره‌اترك جدا مي‌شود. جريان‌هاي‌ متعددي‌ از ارتفاعات‌ بينالود و هزار مسجد سرازير مي‌شوند و كشف‌ رود را تغذيه‌مي‌كنند. در حدود 900 روستا در اين‌ دره‌ و اطراف‌ شعبه‌هاي‌ آن‌ قرار دارند، همچنين‌ پاييز مناسبي‌ را براي‌بسياري‌ از كوچ‌نشينان‌ و نيمه‌ كوچ‌نشينان‌ و ساير دامداران‌ خراسان‌ شمالي‌ بوجود مي‌آورد. فضاي‌ عمومي‌ اين‌دره‌ بسيار زيبا و ديدني‌ است‌.


 

 

  © IRAN GASHT TOUR 2004 - ALL RIGHT RESERVED